Yükleniyor

Birlikte Engelsiz Oyun

  • Kategori : Kamusal Yaşam
Birlikte Engelsiz Oyun
  • TOFD
  • MSGSÜ
19.9.2020
TASARLAYANLAR:
Dilara Çetinkaya, Melek Karlankuş, Sena Dursunoğlu, Seray Toylan, Tuğçe Akgün

GİRİŞ:
Oyun alanları çocukların bir arada olabildikleri önemli buluşma mekanlarıdır. Bu nedenle, oyun alanları her çocuk için uygun olarak tasarlanmalı ve erişilebilir olmalıdır. Oyun alanlarının her çocuk için uygun hale getirilmesinde evrensel tasarım ilkelerinin uygulanması önemli bir araçtır. Bu çalışmada İstanbul kenti Sanatkarlar Parkında ‘Birlikte Engelsiz Oyun’ başlığı ile oyun alanı uygulama çalışması yürütülmüştür. Çalışmada tasarlanan çocuk oyun alanları ve oyuncakları evrensel tasarım ilkelerine göre analiz edilmiştir. Bu amaçla arazi çalışmaları, gözlemler ve konu ile ilgili yazılı kaynaklardaki standartlar incelenerek çocuk oyun alanı ve çocuk oyuncakları yapılması planlanmıştır. Çocuklara birlikte oyun oynama imkanı verileceği ve hiçbir kısıtlamaya sebebiyet vermeyecek mekanların tasarlanması ayrımcılığın ve dışlanmanın önlenmesinde en önemli adımdır .“Herkese yönelik oyun alanlarının” tasarlanmasındaki ana hedef yüksek oyun, hareket ve iletişim değeri olan açık alanların meydana getirilmesidir.

TASARIM KRİTERLERİ:
Çocukların gelişim devrelerine göre, eğlenme, dinlenme ve temel eğitim gereksinimleri değişmektedir. Bu nedenle planlamada yaş faktörüne dikkat edilir. Aynı zamanda farklı yaş grupları ile bir arada bulunabilecekleri hem serbest hem de kurallı oyunları beraber oynayabilecekleri büyüklüğe sahip, doğal malzemelerle donatılmış olmaları gerekir. Yasa ve yönetmeliklere göre, kişi başına yaklaşık 2.114m2 çocuk oyun alanının önerildiği görülmektedir. Ayrıca yerleşim bölgelerine, konut ve okullara yakınlık, etki alanları, ulaşılabilirlik, iklim koşulları, trafik güvenliği ve çevredeki yeşil alanlarla ilişkilendirilebilmesi oldukça önem taşımaktadır. Oyun alanları planlanırken tüm yıl boyunca kullanılabilir nitelikte olması tercih edilir. Bu nedenle yaz güneşinin ve kış rüzgârlarının etkileri dikkate alınmalıdır.Çalışma alanı bu yönden analiz edilerek oyun alanının buna göre konumlanmıştır.

YÖNTEM: 
Çalışma alanı olan Sanatkarlar parkı, İstanbul iline bağlı olup, konumu itibari ile denize hakimdir (Şekil1). Sanatkarlar parkı Meclisi Mebusan Caddesi üzerinde, küçük bir tepelik alan üzerine kurulmuştur (Şekil 2). Parkta belirlenen çalışma alanı yeni yapılan sosyal tesisin yanında, Tophane-i Amire müzesinin yakınında, çocuk oyun alanı ihtiyacının olduğu bir bölgede yer almaktadır. Üniversite merkez yerleşkesine (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi-Fındıklı yerleşkesi) yakın olması nedeni ile önemli bir konuma sahiptir. Çalışma kapsamında Türkiye Omurilik Felçlileri Derneği ile birlikte çalışılmıştır. Birinci aşamada, planlama ve tasarım kriterlerine göre çocuk oyun alanı ve ekipmanları irdelenmiş ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci aşamada alanın çevre ile bağlantısı irdelenerek sörvey analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda mahalle parkı ölçeğinde doğa ile bütünleşik çocuk oyun alanı tasarım önerisi geliştirilmiştir. Son olarak bilgisayar destekli tasarım vasıtasıyla tasarımın plan ve perspektif görünüşleri hazırlanmıştır.

SONUÇ:
Birinci aşamada, planlama ve tasarım kriterlerine göre çocuk oyun alanı ve ekipmanları irdelenmiş ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci aşamada alanın çevre ile bağlantısı irdelenerek sörvey analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda mahalle parkı ölçeğinde doğa ile bütünleşik çocuk oyun alanı tasarım önerisi geliştirilmiştir. (Resim 1) Son olarak Auto CAD, Sketch Up , 3D Max Adobe Photoshop programları kullanılarak plan ve perspektif görünüşleri hazırlanmıştır. “Birlikte engelsiz oyun alanlarının” tasarlanmasındaki ana hedef, yüksek oyun, hareket ve iletişim değeri olan açık alanların meydana getirilmesidir. Bu ana hedefin bünyesinde yer alan bütünleştirici bir unsurda, ayrımcı olmayan tasarımlardır. Engelli insanlar için sağlanan tasarım çalışmalarının aynı zamanda herkese faydalı ve olumlu katkılar sağlayacağını söylemek mümkündür. Bu nedenle kapsayıcı tasarım ilkeleri doğrultusunda oluşturulan ayrımcı olmayan oyun mekanının tasarımı engelli çocukların diğer aile bireyleri, arkadaşları ve diğer refakatçi kişiler ile birlikte oynamayı desteklemektedir.