Yükleniyor

Herkes için Rota

  • Kategori : Kamusal Yaşam
Herkes için Rota
  • TOFD
  • MSGSÜ
10.8.2020
TASARLAYANLAR:
Eylül Nejan Seyhan, Gizem Ulukardeşler, İrem Nur Özsevim, Mustafa Kılıç, Tuğçe Akgün

GİRİŞ:
Engelli bireyler kent içi ulaşımda karşılaştıkları engeller nedeniyle kamusal ve sosyal hayata katılmakta sorun yaşamaktadırlar. Bu çalışma engellilik ve erişilebilirlik kavramları üzerinden, engelli bireylerin kimseye ihtiyaç duymadan yolculuk yapabilmesi, kentlerin herkes için erişilebilir bir hale getirilmesi ile bu sayede kamusal ve sosyal hayata katılmalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Engelli bireyler ve engeli bulunmayan bireyler için kent içi ulaşımda karşılaşılan sorunları ortadan kaldırarak herkes için eşit ve sürekliliği olan, katılımcılığın ön planda olduğu bir aplikasyon tasarlanmıştır.

SÜREÇ:
Çalışma konusu belirlenirken TOFD danışmanı ile görüşülmüş tekerlekli sandalye kullanan bireylerin kent içi ulaşımda ve kamusal hayata katılımda karşılaştıkları sorunlar belirlenmiştir. Dernek kapsamında tekerlekli sandalye kullanan bireylerin kamusal, ekonomik ve sosyal hayata katılımını engelleyen en önemli faktör kent içi ulaşımda karşılaşılan sorunlardır. Kent içinde tekerlekli sandalyeli bir bireyin ulaşımda karşılaştıkları sorunlara yönelik çözüm olarak buradaengellendim.com adlı bir internet sitesi kurulmuştur. "buradaengellendim.com" sitesi kent içerisinde tekerlekli sandalye kullanan bireylerin ulaşımda sürekliliğini engelleyen rampalar, kaldırımlar, otopark sorunları, geçici inşaatlar, kent mobilyaları gibi çeşitli etkenlerden dolayı karşılaştıkları sorunları fotoğraflayarak ve konum bildirerek paylaştıkları bir platformdur. "buradaengellendim.com" internet sitesine sorunlu alan fotoğraflanıp konumu ile gönderildiği zaman iç işleri bakanlığına bildirilmekte ve böylece sorun oluşturan bölgenin düzeltilmesi sağlanmaktadır. "buradaengellendim.com" sitesi sayesinde belirtilen sorunlu alanlar düzeltildikten sonra siteye geri dönüş yapılarak düzenlendiği bildirilmektedir.

Herkes İçin Rota Uygulaması engelli ve hareket kısıtlaması olan bireyler de dahil olmak üzere, tüm kullanıcı gruplarının mekânsal, sosyal ve bireysel ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte olması hedeflenmektedir. Kentlerde yaşayan çeşitli engel türü bulunan veya engelli bulunmayıp engel oluşturacak bir eşya (bavul, bebek arabası...) ile günlük hayatta daha kolay ve güvenli bir şekilde sürdürmeleri amacıyla oluşturulan uygulama ile güncel bilgiler sayesinde belirli konumlarda sorun oluşturabilecek olaylara engel olmak istenmektedir. Uygulama ile amaçlanan yalnızca bir kullanıcı grubuna yönelik değil çeşitli engeli bulunan veya engelli bulunmayıp ulaşımda engel olabilecek durumlarda, her kullanıcı grubuna uygulamaya kullanırken engelini belirttikten sonra en uygun rotanın gösterilmesidir. 

SENARYO VE ÇÖZÜM:
Tasarım sürecinde günümüzde en önemli faktör olarak görünen katılımcı bir uygulama olması üzerinde durulmuş yalnızca navigasyon uygulamaları gibi gidilmek istenen yere rota öneren değil deneyimlenen rotaların kaydedilmesi ve derecelendirilmesi üzerinde de durulmuştur. Yalnızca belli bir engele sahip bireylere yönelik değil aynı zaman farklı engelleri olan veya ulaşımda engel teşkil edecek eşya bulunduranlar için de kullanılabilecek bir uygulamadır. Herkes İçin Rota ismi bu özelliklerinden ortaya çıkmış ve evrensel bir tasarım olmasına önem verilmiştir.

Herkes İçin Rota uygulaması kullanıcıları cep telefonlarındaki mobil uygulamayla profil kısmında engel durumlarını belirtebilecek böylelikle önerilecek rotalar ve keşfet kısmı düzenlenecektir. Kullanıcılar sisteme giriş yaptıktan sonra haritalar kısmından gitmek istedikleri yerleri navigasyon uygulamalarında da olduğu gibi belirtecekler ve engeller durumlarına göre rotalar önerilecektir. Bu çalışma kapsamında engel durumlarında tekerlekli sandalye kullanan bireylerin kullanacağı ara yüz tasarımı detayına inilmiştir. Önerilen rotalar daha önce aynı engel durumuna sahip bireylerin deneyimlediği ve kaydettiği rotalardan da oluşacak ve rota boyunca kullanıcıların deneyimleri ve engellendikleri kısımlar hakkında bilgi paylaşabileceklerdir. Rotanın engel durumuna göre uygunluğu belirlenen renkler ile gösterilecek ve rotanın daha önce deneyimlenme sıklığı kalınlık ile belirtilecektir. Gösterilen rota üzerinde engellenen noktalar harita sayfasında bulunan buradaengellendim.com ikonu ile resimlenip bildirilecek ve böylelikle kentlerde ulaşımda karşılaşılan sorunlara da çözüm niteliğinde bir uygulama olacaktır. Belirlenen rotalar üzerinde daha önceki kullanıcılara ait birden fazla rotanın birleştirilmesi ile yeni rotalar düzenlenebilmektedir. Kullanıcıların kaydettikleri rotalar daha önce deneyimleyip bildikleri veya navigasyon sisteminin önerdiği rotalar üzerinden yolculuk esnasında deneyimleyip kaydettikleri rotalardan oluşturulacaktır. Kaydedilen rotalar bireyin kişisel olarak kaydettiği ev, iş, okul gibi rotalardan oluşacak ve deneyimlediği rotaları başkasının da kullanması üzerine kaydedebilecektir.

Rota kaydetme ve engel durumu belirtme ile kent içi ulaşımda karşılaşılan sorunlar giderilecek bu bağlamda belediyeler kendi sınırları içerisinde de çalışma yürütmek için altlık sağlanabilecektir. Yalnızca rota üzerine bir uygulama olmayan Herkes İçin Rota uygulaması, keşfet kısmında engel durumuna uygun mekanlar, rotalar ve etkinlikler gibi sosyal ve kamusal hayatta tercih edilen yerlerin bilgisi de bulunmakta böylelikle tekerlekli sandalye kullanıcısı bireylerin hayata katılımını kolaylaştırmak hedeflenmektedir. Keşfet kısmında görülen ve deneyimlenenler kaydedilenler kısmında kaydedilerek kişiselleşmiş bir uygulama oluşturulmaktadır. Kaydedilen rotaları ve yolculuk deneyimlerinin artması ile de teşvik edilmesi amaçlı profil kısmında rozetler bulunmaktadır. Böylelikle asıl amaçlanan katılımcılığın sağlanması, buradaengellendim.com internet sitesinin kullanımının yaygınlaştırılması ve kentler karşılaşılan sorunlara çözüm üretilmesi sadece rota öneren değil kamusal ve bireysel anlamda fayda sağlayan bir uygulama olacaktır.

“Herkes İçin Rota” uygulaması tasarım sürecinde kent içi ulaşımda karşılaşılan sorunlar üzerinde durulmuş ve çözüm üretilme aşamasında asıl amaçlanan buradaengellendim.com sitesinin yaygınlaştırılarak kullanımının arttırılması üzerinden çıkılmıştır. Tasarım sürecinde günümüzde en önemli faktör olarak görünen katılımcı bir uygulama olması üzerinde durulmuş yalnızca navigasyon uygulamaları gibi gidilmek istenen yere rota öneren değil deneyimlenen rotaların kaydedilmesi ve derecelendirilmesi üzerinde de durulmuştur. Yalnızca belli bir engele sahip bireylere yönelik değil aynı zaman farklı engelleri olan veya ulaşımda engel teşkil edecek eşya bulunduranlar için de kullanılabilecek bir uygulamadır. Herkes İçin Rota ismi bu özelliklerinden ortaya çıkmış ve evrensel bir tasarım olmasına önem verilmiştir.


KAMU FAYDASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK:
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre “Sakat”; “Vücudunda hasta veya eksik bir yanı olan”, “Özürlü”; “kusuru olan, defolu”, “Engelli”; “Vücudunda eksik veya kusuru olan” olarak tanımlanmaktadır. (www.tdk.gov.tr) Kentteki her bireyin hiçbir ayrımcılığa uğramadan kentsel hizmetlerden ve fiziksel çevreden aynı ölçüde yararlanabilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda kentsel gelişmenin ve ulaşımda erişimin çevrenin kısıtlayıcı niteliği dikkate alınarak ele alınması gerekmektedir.

Kentin gelişimini destekleyen sağlıklı ve sürdürülebilir ulaşım modellerinin yerel yönetim merkezli uygulanması ve mevcut ulaşım altyapı kapasitesinin en üst düzeyde kullanılması önemlidir. Tasarlanan Herkes İçin Rota uygulaması ile engelli bireyleri kamusal hayata katılımında engel oluşturan ulaşımda karşılaştıkları sorunlara çözüm olması ile toplum için bir fayda sağlanmakta ve katılımcı bir süreç ile işlediği buradaengellendim.com ile entegre olması ile sorunları güncellenerek düzeltilmesi ile çözümlerin kalıcı ve sürdürülebilirliğin sağlanması açısında önem arz etmektedir.
Benzer Projeler